Ga je uit elkaar en heb je samen minderjarige kinderen? Dan ben je in de meeste gevallen verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Deze verplichting bestaat sinds maart 2009 en geldt voor ouders die getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of samenwonen met gezamenlijk gezag. Alleen samenwonende ouders zonder gezamenlijk gezag zijn hiertoe niet verplicht, al is het ook dan verstandig om afspraken op papier te zetten. Een ouderschapsplan opstellen gaat niet om het afvinken van een verplichting. Het is een intentieverklaring waarin je als ouders vastlegt hoe je met elkaar en met jullie kinderen omgaat, nu en in de jaren die komen. Hieronder lees je wat er verplicht in moet staan, welke afspraken je zelf kunt toevoegen, en hoe je er in de praktijk mee werkt.
Ouders mogen zelf grotendeels bepalen hoe het ouderschapsplan eruitziet, maar een aantal onderwerpen is wettelijk verplicht. Ontbreekt een van deze onderdelen, dan voldoet het plan niet aan de eisen en kan de rechtbank de echtscheiding niet uitspreken.
Hierin leg je vast hoe jullie de zorg en opvoeding van de kinderen verdelen, en hoe het recht en de verplichting tot omgang met de kinderen eruitziet. Denk aan bij wie de kinderen wonen, hoe de omgang met de andere ouder verloopt, en wie welke dagelijkse taken op zich neemt.
Jullie leggen vast hoe je elkaar op de hoogte houdt en raadpleegt over belangrijke zaken die de kinderen aangaan, bijvoorbeeld schoolkeuzes, medische beslissingen of grote veranderingen in hun leven.
Ook de kosten van de verzorging en opvoeding van de kinderen, oftewel de kinderalimentatie, moeten in het ouderschapsplan staan. Hoe je die kinderalimentatie berekent en waar het bedrag op gebaseerd is, lees je in ons artikel over kinderalimentatie en partneralimentatie berekenen.
Naast de verplichte onderwerpen mag je zelf bepalen hoe uitgebreid het ouderschapsplan wordt. Veel ouders leggen ook afspraken vast over de verdeling van vakanties en feestdagen, over sport en schoolkeuzes, over medische zorg, over een verhuizing, over het contact met grootouders, en over hoe jullie omgaan met nieuwe partners. Ook normen en waarden, en de manier waarop jullie respectvol met elkaar blijven omgaan als ouders, kun je samen vastleggen.
Bij de verdeling van de zorg werken veel ouders met een vast ritme, bijvoorbeeld de bekende twee twee vijf vijf verdeling, waarbij de kinderen per week een vaste combinatie van dagen bij beide ouders doorbrengen. Past dat niet bij jullie situatie, dan bekijken we samen welke verdeling wel werkt, bijvoorbeeld door de weken anders in te delen of te kiezen voor een oneven schema. Zo zie je dat er niet een vast voorbeeld van een ouderschapsplan bestaat: de invulling hangt steeds af van jullie eigen situatie, de leeftijd van de kinderen en wat voor jullie in de praktijk werkt.
Zie het ouderschapsplan als een schoenmaat van een kind: die past nu goed, maar groeit vanzelf mee met de leeftijd van je kind. Een afspraak die op tweejarige leeftijd van je kind logisch is, bijvoorbeeld over overnachtingen, kan een paar jaar later niet meer passen. Daarom is het belangrijk om het ouderschapsplan regelmatig samen te evalueren, het liefst een keer per jaar, en afspraken die niet meer werken opnieuw te bespreken. Zo voorkom je dat kleine onduidelijkheden uitgroeien tot een groter conflict.
Lukt het onverhoopt niet om er samen uit te komen, dan is het ook mogelijk om eenzijdig een ouderschapsplan bij de rechtbank in te dienen. Je moet dan wel goed onderbouwen waarom een gezamenlijk plan niet is gelukt, en de rechtbank beoordeelt of die onderbouwing voldoende is. In de praktijk is dit een uitzondering: met de juiste begeleiding komen de meeste ouders er samen wel uit.
Als ouderschapsplan mediator laat ik jullie het ouderschapsplan eerst zelf opstellen, waarna we het samen in de mediation doornemen en aanscherpen. Zo blijft het plan van jullie allebei, terwijl je wel de zekerheid hebt dat alle wettelijk verplichte onderdelen erin staan. Je hebt hiervoor geen advocaat nodig: in een gratis kennismakingsgesprek bespreken we jullie situatie, en werk ik met jullie toe naar afspraken die in de praktijk ook echt werken. Als MfN registermediator heb ik inmiddels meer dan 15 jaar ervaring in het begeleiden van ouders bij dit soort trajecten. Vooraf weet je precies aan welk tarief je toe bent, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Het ouderschapsplan leggen we, net als de afspraken over kinderalimentatie, vast als onderdeel van jullie echtscheidingsconvenant.
"*" geeft vereiste velden aan
Ja, sinds maart 2009 is een ouderschapsplan verplicht voor ouders die uit elkaar gaan en samen minderjarige kinderen hebben, of ze nu getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of samenwonen met gezamenlijk gezag. Alleen samenwonende ouders zonder gezamenlijk gezag zijn hiertoe niet verplicht, al is het ook dan verstandig om afspraken op papier te zetten.
Verplicht zijn afspraken over de verdeling van zorg en opvoedingstaken, de manier waarop jullie elkaar informeren over de kinderen, en de kosten van verzorging en opvoeding, oftewel de kinderalimentatie.
Je kunt het ouderschapsplan zelf opstellen, samen met je ex partner. Een advocaat is daarvoor niet verplicht. Als mediator help ik jullie het plan op te stellen en zorg ik dat het voldoet aan de wettelijke eisen.
Lukt het niet om samen tot een plan te komen, dan kun je ook eenzijdig een ouderschapsplan indienen bij de rechtbank, met een onderbouwing waarom overleg niet is gelukt. In de praktijk voorkomt begeleiding door een mediator dit meestal.
Een ouderschapsplan groeit mee met de leeftijd van je kind. Het is verstandig om de afspraken minimaal een keer per jaar samen te evalueren en aan te passen waar nodig.
Er bestaat geen vast voorbeeld dat voor iedereen werkt. De invulling hangt af van de leeftijd van je kinderen, jullie situatie en wat voor jullie in de praktijk werkt. Tijdens de mediation stel ik samen met jullie een plan op dat bij die situatie past.
Vul je gegevens in en ik neem zo snel mogelijk contact met jou op. Zo kunnen we samen een afspraak maken die het beste uitkomt. Een eerste gesprek is geheel vrijblijvend en kost niets.
"*" geeft vereiste velden aan
